วันที่ 12 พ.ค. 69 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ ได้โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” โดยได้เผยว่า ช่วงวัยทองเป็นช่วงที่ร่างกายเปลี่ยนเยอะจริงครับ ทั้งฮอร์โมน การนอน อารมณ์ หรือประจำเดือน หลายอาการก็เป็นเรื่องปกติของวัยนี้ได้ แต่ปัญหาคือ บางอาการมันดัน “คล้าย” กับโรคอื่น โดยเฉพาะมะเร็งผู้หญิงบางชนิด เลยทำให้หลายคนลังเลว่า ตกลงนี่แค่วัยทอง…หรือควรตรวจเพิ่มดี?
ซึ่งผมอยากให้มองแบบนี้ครับ ถ้าตรวจแล้วไม่เจออะไร ก็สบายใจว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงตามวัยปกติ แต่ถ้าโชคร้ายเจอความผิดปกติจริง อย่างน้อยเราก็ยังเจอเร็ว รักษาได้เร็วครับ วันนี้ผมเลยอยากพามาดูว่า มีอาการไหนบ้างที่ “ควรเช็กไว้ก่อน” ครับ
1️. ประจำเดือนเริ่มแปลก แต่อย่าคิดว่าเป็นวัยทองทุกครั้ง วัยทองทำให้ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอได้ครับ บางเดือนมาเร็ว บางเดือนขาด แต่ถ้ามาเยอะมาก มาเป็นลิ่ม หรือหมดประจำเดือนไปแล้วแต่ยังมีเลือดออกอีก อันนี้ควรตรวจไว้ก่อน เพราะบางครั้งอาจเกี่ยวกับเยื่อบุโพรงมดลูกหรือก้อนในมดลูกได้ ซึ่งถ้าไม่เจอก็สบายใจ แต่ถ้าเจอเร็วก็รักษาได้ง่ายกว่าครับ
2️. ท้องอืด อิ่มเร็ว แน่นท้องเรื้อรัง อาการพวกนี้หลายคนโยงไปที่ฮอร์โมนครับ ซึ่งก็เป็นได้จริง แต่ถ้าท้องอืดทุกวัน อิ่มเร็วผิดปกติ หรือแน่นท้องต่อเนื่องหลายสัปดาห์ ผมว่าเช็กไว้หน่อยก็ดี เพราะบางครั้งรังไข่หรืออุ้งเชิงกรานอาจมีความผิดปกติร่วมด้วย ยิ่งรู้เร็ว ยิ่งวางแผนรักษาได้ง่ายครับ
3️. เหนื่อยง่าย ซีด ใจสั่น ทั้งที่พักผ่อนพอ บางคนคิดว่าอายุเริ่มเยอะ ฮอร์โมนเริ่มเปลี่ยน เลยเหนื่อยง่ายขึ้น ซึ่งก็เป็นได้ครับ แต่ถ้ามีเลือดออกผิดปกติร่วมด้วย หรือเริ่มไม่มีแรง เดินนิดเดียวก็เหนื่อย อันนี้ลองตรวจเลือดหรือตรวจภายในเพิ่มไว้ก็ดีครับ อย่างน้อยถ้าเป็นแค่ฮอร์โมนก็สบายใจ แต่ถ้ามีภาวะซีดหรือเสียเลือดเรื้อรัง จะได้รักษาเร็วครับ
4️. น้ำหนักลดเอง โดยไม่ได้ตั้งใจ หลายคนแอบดีใจนะครับ อยู่ ๆ ผอมลง ทั้งที่ไม่ได้คุมอาหาร แต่จริง ๆ ถ้าน้ำหนักลดเร็ว เบื่ออาหาร หรือกินได้น้อยลงเรื่อย ๆ ควรหาสาเหตุไว้ก่อน เพราะร่างกายบางทีมันกำลังส่งสัญญาณบางอย่างอยู่ ซึ่งส่วนใหญ่ตรวจแล้วอาจไม่เจออะไรร้ายแรง แต่ถ้าเจอเร็วก็ถือว่าโชคดีครับ
5️. ปวดท้องน้อยหรือปวดหลังเรื้อรัง วัยทองอาจทำให้ปวดเมื่อยง่ายขึ้นได้ครับ แต่ถ้าปวดหน่วง ๆ ท้องน้อย ปวดอุ้งเชิงกราน หรือปวดหลังแบบเรื้อรังหลายสัปดาห์ โดยเฉพาะถ้ามีเลือดออกผิดปกติร่วมด้วย อันนี้ควรตรวจเพิ่มครับ เพราะบางทีอาจเกี่ยวกับมดลูกหรือรังไข่ได้ ซึ่งถ้าไม่เจออะไรก็ถือว่าอุ่นใจไปอีกขั้นครับ
สิ่งที่อยากให้ผู้หญิงวัย 40+ เริ่มใส่ใจมากขึ้น
- ตรวจภายในและคัดกรองมะเร็งปากมดลูกตามกำหนด
- ถ้ามีอาการผิดปกตินานเกิน 2–4 สัปดาห์ ควรปรึกษาแพทย์
- อย่าปล่อยให้ซีด เหนื่อยง่าย หรือเลือดออกผิดปกตินาน ๆ
- ดูแลน้ำหนัก น้ำตาล และการนอน เพราะฮอร์โมนสัมพันธ์กับการอักเสบ
- เพิ่มโปรตีน ผัก และออกกำลังกาย ช่วยทั้งฮอร์โมนและสุขภาพระยะยาวครับ
สุดท้ายนี้ ผมไม่ได้อยากให้ทุกคน “กลัวมะเร็ง” นะครับ แต่อยากให้มองว่าการตรวจเพิ่มในบางอาการ คือการดูแลตัวเองมากกว่า เพราะหลายครั้งสิ่งที่ช่วยให้รักษาได้ง่าย ไม่ใช่ยาแพงหรือเทคโนโลยีล้ำ ๆ แต่คือ “การเจอให้เร็ว” ครับ และถ้าตรวจแล้วไม่เจออะไร ก็ถือว่าเป็นข่าวดี ได้สบายใจและดูแลสุขภาพต่อไปครับ
