วันที่ 27 เม.ย. 69 นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการกิจการด้านปฐมภูมิ โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊ก “หมอเจด” ให้ความรู้เกี่ยวกับลำไส้อักเสบ โดยได้เผยว่า หลายคนมีอาการปวดท้อง ท้องอืด ถ่ายไม่ปกติ เป็น ๆ หาย ๆ แล้วคิดว่า “เดี๋ยวก็หาย” แต่ในความจริง อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ “ลำไส้อักเสบเรื้อรัง” ที่ปล่อยไว้นาน ๆ มีโอกาสพัฒนาไปเป็นมะเร็งลำไส้ได้ครับ สิ่งที่น่ากลัวคือ มันไม่ได้แสดงอาการรุนแรงตั้งแต่แรก แต่ค่อย ๆ สะสมโดยที่เราไม่รู้ตัว ลองเช็กสัญญาณเตือนเหล่านี้ครับ
1️. ถ่ายไม่เป็นเวลา สลับท้องผูก-ท้องเสีย บางวันถ่ายยาก ต้องเบ่งนาน บางวันกลับถ่ายเหลว หรือถ่ายบ่อยผิดปกติ ลักษณะที่สลับไปมาแบบนี้ บ่งบอกว่าลำไส้กำลังทำงานผิดปกติ และอาจมีการอักเสบแฝงอยู่ ยิ่งเป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน ไม่ควรมองข้าม เพราะอาจไม่ใช่แค่เรื่องอาหาร แต่เป็นสัญญาณของลำไส้ที่เริ่มมีปัญหาเรื้อรังแล้ว
2️. ปวดท้อง แน่นท้อง ท้องอืดบ่อย รู้สึกแน่นท้อง อึดอัด มีลมเยอะ ปวดท้องเป็น ๆ หาย ๆ โดยเฉพาะหลังอาหาร อาการแบบนี้อาจเกิดจากลำไส้อักเสบ หรือมีสมดุลจุลินทรีย์ในลำไส้ที่ผิดไป ถ้าเกิดบ่อยจนรบกวนชีวิตประจำวัน แสดงว่าลำไส้อาจไม่ได้แค่ “แปรปรวน” แต่กำลังมีการอักเสบสะสม
3️. มีมูก หรือเลือดปนในอุจจาระ ถ้าสังเกตเห็นมูกใส ๆ หรือมีเลือดปนออกมากับอุจจาระ แม้จะเล็กน้อย ก็ถือว่าเป็นสัญญาณสำคัญ เพราะอาจบ่งบอกถึงการอักเสบของผนังลำไส้ โดยเฉพาะถ้าเกิดซ้ำ ๆ ไม่ควรปล่อยไว้ ควรรีบตรวจ เพราะอาจเกี่ยวข้องกับโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง หรือระยะเริ่มต้นของมะเร็งลำไส้ได้
4️. น้ำหนักลดโดยไม่รู้สาเหตุ กินเท่าเดิม แต่กลับผอมลง หรือรู้สึกอ่อนเพลียง่าย อาจเป็นเพราะลำไส้ดูดซึมสารอาหารได้ไม่ดีจากการอักเสบเรื้อรัง อาการนี้หลายคนมองข้าม แต่จริง ๆ แล้วเป็นสัญญาณเตือนว่าระบบทางเดินอาหารกำลังมีปัญหาลึกกว่าที่คิด 5️. อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย เหมือนร่างกายไม่ฟื้น ลำไส้มีบทบาทกับภูมิคุ้มกันและการดูดซึมสารอาหาร ถ้ามีการอักเสบเรื้อรัง ร่างกายจะเหมือนขาดพลังงาน เหนื่อยง่าย พักผ่อนแล้วไม่สดชื่น บางคนมีอาการร่วม เช่น ซีด หรือภูมิตก ซึ่งอาจสัมพันธ์กับปัญหาลำไส้ที่สะสมมานาน
ไม่อยากให้ลำไส้อักเสบเรื้อรัง แนะนำให้ดูแลแบบนี้
- เพิ่มไฟเบอร์จากผักและผลไม้ ช่วยให้ลำไส้ขับของเสียได้ดี และเป็นอาหารของจุลินทรีย์ดี ลดการอักเสบในลำไส้
- ลดอาหารแปรรูป น้ำตาล และของทอด อาหารกลุ่มนี้กระตุ้นการอักเสบ และทำลายสมดุลลำไส้ ยิ่งกินบ่อย ลำไส้ยิ่งพัง
- เพิ่มโพรไบโอติก ฟื้นฟูลำไส้ จุลินทรีย์ดีช่วยปรับสมดุลลำไส้ ลดการอักเสบ และช่วยให้การขับถ่ายดีขึ้น
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ น้ำช่วยให้ลำไส้ทำงานได้ดี ลดท้องผูก และช่วยขับของเสียออกจากร่างกาย
- สังเกตอาการตัวเอง ถ้ามีอาการเสี่ยงตามนี้ลองตรวจ Fit Test ถ้ามีอาการผิดปกตินานเกิน 2–4 สัปดาห์ ควรลองตรวจ Fit Test เพื่อหาเลือดแฝงในอุจจาระ ช่วยคัดกรองความเสี่ยงมะเร็งลำไส้ได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นครับ
สรุปให้เข้าใจง่าย ๆ นะครับ ลำไส้อักเสบเรื้อรัง ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเป็นจุดเริ่มต้นของโรคร้ายได้ โดยเฉพาะมะเร็งลำไส้ ยิ่งรู้เร็ว แก้เร็ว โอกาสหายยิ่งสูง อย่ารอให้มีอาการหนักแล้วค่อยดูแล เริ่มจากสังเกตสัญญาณเล็ก ๆ และปรับพฤติกรรมตั้งแต่วันนี้ ลำไส้จะค่อย ๆ ฟื้น ใครที่ไม่อยากให้ลำไส้อักเสบเรื้อรังจนเสี่ยงมะเร็ง พิมพ์ "22" เพื่อปรึกษาได้นะครับ
