หากเอ่ยถึงชื่อ ภู่เรือหงส์ หรือ ภู่ระหงษ์ หลายท่านอาจนึกว่าเป็นเพียงคำไทยโบราณที่แฝงไว้ด้วยความไพเราะตามแบบฉบับวรรณคดีไทยทั่วไป ทว่า ในความเป็นจริงแล้ว ชื่อทั้งสองนี้มีความสำคัญและเกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับเชื้อสายของ สุนทรภู่ กวีเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ผู้เป็นเจ้าของผลงานอมตะอันเป็นที่รู้จักกันดี อาทิ พระอภัยมณี, นิราศเมืองแกลง และนิราศภูเขาทอง ซึ่งการเชื่อมโยงนี้เผยให้เห็นมิติทางประวัติศาสตร์และวรรณกรรมที่น่าสนใจยิ่ง
ภู่เรือหงส์ และ ภู่ระหงษ์ เป็นนามสกุลที่สืบทอดกันในสายตระกูลของกวีเอกผู้นี้ โดยมีการกล่าวถึงในเอกสารและคำบอกเล่าในตระกูลว่าเป็น ลูกหลานโดยสายตรงของสุนทรภู่ ซึ่งคำว่า ภู่ ในชื่อสกุลนั้นเป็นการสืบทอดชื่อจากต้นตระกูลเอาไว้อย่างชัดเจน
-ภู่เรือหงส์ เชื่อกันว่าได้รับแรงบันดาลใจจากฉาก เรือหงส์ ในวรรณคดี พระอภัยมณี
-ภู่ระหงษ์ เป็นชื่อที่สะท้อนความสง่างามและแสดงถึงการสืบทอดเชื้อสายอันทรงคุณค่าทางวรรณกรรม
จากข้อมูลที่รวบรวมได้พบว่า ผู้ที่ใช้นามสกุล ภู่เรือหงส์ และ ภู่ระหงษ์ มักพบได้มากในพื้นที่ภาคกลางของประเทศไทย โดยเฉพาะใน จังหวัดระยอง ซึ่งเป็นบ้านเกิดของสุนทรภู่ รวมถึงจังหวัดใกล้เคียง เช่น จันทบุรี และ สมุทรปราการ บางครอบครัวก็มีการย้ายถิ่นฐานไปตั้งรกรากใน กรุงเทพมหานคร ซึ่งยังคงรักษาชื่อนามสกุลและความภาคภูมิใจในสายเลือดกวีเอกของตน
แม้จะไม่มีเอกสารทางราชการที่ยืนยันแน่ชัดถึงลำดับสายเลือดทั้งหมด แต่จากคำบอกเล่าในครอบครัวของตระกูล “ภู่” รุ่นปัจจุบัน รวมถึงตำนานที่สืบต่อกันมา ชี้ว่าชื่อเหล่านี้มีรากฐานจากลูกหลานของสุนทรภู่จริง และเป็นนามสกุลที่ถูกตั้งขึ้นในยุคเริ่มต้นของระบบนามสกุลในสมัยรัชกาลที่ 6
นามสกุลอย่าง ภู่เรือหงส์ และ ภู่ระหงษ์ ไม่ได้เป็นแค่ชื่อเพราะๆ แต่ยังเป็นเครื่องย้ำเตือนว่าไทยเคยมีกวีผู้ยิ่งใหญ่ที่ทิ้งมรดกทางภาษาและวรรณกรรมไว้ให้คนรุ่นหลัง นี่คือชื่อที่สื่อถึง จิตวิญญาณของภาษาไทย ความอ่อนช้อยของวรรณศิลป์ และความภาคภูมิใจในสายเลือดไทย
